नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षक दानबहादुर कार्की पदमुक्त

काठमाडौँ । सरकारले नेपाल प्रहरीको नेतृत्वमा ठूलो फेरबदल गरेको छ। बुधबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले प्रहरी महानिरीक्षक (आईजीपी) दानबहादुर कार्कीलाई पदबाट हटाउने र उनको स्थानमा अतिरिक्त प्रहरी महानिरीक्षक (एआईजी) मनोज केसीलाई नयाँ आईजीपी नियुक्त गर्ने निर्णय गरेको हो।

सरकारको निर्णयअनुसार निवर्तमान आईजीपी कार्कीलाई प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको प्रमुख सुरक्षा सल्लाहकारको जिम्मेवारी दिने निर्णयसमेत भएको छ। सूचना तथा सञ्चारमन्त्री विक्रम तिमिल्सिनाले मन्त्रिपरिषद्को निर्णयबारे सञ्चारमाध्यमलाई जानकारी दिएका छन्।

यस निर्णयसँगै नेपाल प्रहरीको संगठनात्मक नेतृत्व परिवर्तन भएको छ। नयाँ आईजीपीका रूपमा नियुक्त मनोज केसीले अब प्रहरी संगठनको सर्वोच्च नेतृत्व सम्हाल्नेछन्। केसी यसअघि नेपाल प्रहरीको अपराध अनुसन्धान विभागमा कार्यरत थिए।

सरकार र प्रहरी नेतृत्वबीच बढेको असमझदारी

पछिल्लो समय सरकार र तत्कालीन आईजीपी दानबहादुर कार्कीबीच सम्बन्धमा असमझदारी बढेको विषय सार्वजनिक हुँदै आएको थियो। प्रहरी संगठनको कार्यशैली, विभिन्न अनुसन्धानका विषय तथा सरकारको अपेक्षाअनुसार कामकारबाही नभएको भन्ने चर्चाले नेतृत्व परिवर्तनको विषयलाई थप पेचिलो बनाएको थियो।

विशेषगरी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद खगेन्द्र सुनारले निर्वाचन प्रहरीको पोसाक खरिदमा अनियमितता भएको भन्दै सार्वजनिक रूपमा प्रश्न उठाएपछि प्रहरी नेतृत्वमाथि विभिन्न कोणबाट आलोचना भएको थियो।

त्यसैगरी, पत्रकार पक्राउ तथा धरपकडका घटनालाई लिएर प्रहरी संगठनको कार्यशैलीमाथि पनि प्रश्न उठ्दै आएको थियो। पछिल्लो समय इनम सापकोटासँग आईजीपी कार्कीको नाम जोडिएर विभिन्न विवरण सार्वजनिक भएपछि प्रहरी नेतृत्व थप विवादमा तानिएको थियो।

यद्यपि, सार्वजनिक भएका आरोप र चर्चाका विषयमा सम्बन्धित पक्षको आधिकारिक धारणा तथा अनुसन्धानबाट स्थापित निष्कर्षलाई अलग-अलग रूपमा बुझ्नुपर्ने हुन्छ।

कार्कीलाई हटाउने विषयमा यसअघि पनि चर्चा

आईजीपी कार्कीलाई पदबाट हटाउने विषय यसअघि पनि चर्चामा आएको थियो। पछिल्लो समय सरकार र प्रहरी नेतृत्वबीच असमझदारी रहेको समाचार सार्वजनिक भएपछि प्रहरी प्रधान कार्यालयमा समेत उच्च प्रहरी अधिकारीहरूको बैठक बसेको थियो।

त्यसक्रममा संगठनको व्यावसायिकता, प्रतिष्ठा र आन्तरिक एकताबारे छलफल भएको विवरण सार्वजनिक भएका थिए। कार्कीले आफूबाट राजीनामा मागिएको भन्ने विषय असत्य रहेको धारणा पनि त्यसअघि व्यक्त गरेका थिए।

तर बुधबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले उनलाई आईजीपी पदबाट हटाएर नयाँ नेतृत्व नियुक्त गर्ने निर्णय गरेपछि प्रहरी संगठनको नेतृत्व परिवर्तन भएको हो।

नयाँ आईजीपी मनोज केसीसामु चुनौती

नेपाल प्रहरीको नेतृत्व सम्हाल्न लागेका मनोज केसीसामु संगठनात्मक सुधारदेखि नागरिकको विश्वास अभिवृद्धिसम्मका विभिन्न चुनौती रहनेछन्।

विशेषगरी अपराध अनुसन्धानलाई प्रभावकारी बनाउने, साइबर अपराध नियन्त्रण गर्ने, प्रहरी संगठनभित्र अनुशासन र पारदर्शिता कायम गर्ने, राजनीतिक हस्तक्षेपबाट संस्थागत व्यावसायिकता जोगाउने तथा नागरिकमैत्री प्रहरी सेवा प्रवाह गर्ने विषय नयाँ नेतृत्वका लागि महत्वपूर्ण रहनेछन्।

त्यसैगरी, प्रहरी संगठनभित्रको आन्तरिक व्यवस्थापन, जनशक्ति परिचालन र अनुसन्धान प्रक्रियालाई निष्पक्ष तथा प्रमाणमा आधारित बनाउने विषयमा पनि नयाँ नेतृत्वको कार्यशैलीलाई चासोका साथ हेरिएको छ।

सरकारको नेतृत्व परिवर्तनसम्बन्धी निर्णयसँगै नेपाल प्रहरीको आगामी कार्यदिशा र संगठनको व्यावसायिकताबारे बहससमेत सुरु भएको छ।

मन्त्रिपरिषद्को निर्णयपछि अब नयाँ आईजीपीको पदबहाली, जिम्मेवारी हस्तान्तरण तथा प्रहरी संगठनको भावी प्राथमिकताबारे थप विवरण सार्वजनिक हुने अपेक्षा गरिएको छ।