दशैँपछि तनहुँका किसानलाई धान काट्ने चटारो

काठमाडौं । बडादशैँ सकिएसँगै तनहुँका किसानलाई धानबाली भित्र्याउने चटारो परेको छ । खेतमा धान पाकेर पहेँलपुर भएपछि जिल्लाका विभिन्न स्थानका किसान यतिबेला धान काट्ने, सुकाउने र सुरक्षित रूपमा भण्डारण गर्ने काममा व्यस्त भएका हुन् ।

दशैँअघि चाडपर्वको तयारी, पूजाआजा तथा पारिवारिक जमघटमा व्यस्त रहेका किसान अहिले भने खेतबारीमा फर्किएर पाकेको धान भित्र्याउन जुटेका छन् । धान काट्ने उपयुक्त समय भएकाले किसानलाई सकेसम्म छिटो बाली भित्र्याउने हतारो परेको छ ।

तनहुँका ग्रामीण भेगमा यतिबेला खेतमा किसानको चहलपहल बढेको छ । कतै किसान हँसिया लिएर धान काटिरहेका देखिन्छन् भने कतै काटिएको धान खेतमै सुकाउने र दाइँ गरी अन्न छुट्याउने तयारी भइरहेको छ । परिवारका सदस्यहरू मिलेर धान काट्ने, बोकेर ल्याउने र सुरक्षित ठाउँमा राख्ने काम गरिरहेका छन् ।

धान तनहुँका किसानको प्रमुख खाद्यबालीमध्ये एक हो । वर्षभरि परिवारलाई खान पुग्ने अन्न जुटाउनुका साथै कृषि उत्पादनबाट घरायसी आवश्यकता पूरा गर्न धानखेतीले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ । त्यसैले वर्षभरि गरेको मेहनतको प्रतिफल भित्र्याउने समयलाई किसानले विशेष महत्त्वका साथ लिने गरेका छन् ।

धानखेतीका लागि किसानले वर्षायामदेखि नै खेतको तयारी, रोपाइँ, गोडमेल तथा मलजलमा मेहनत गर्दै आएका हुन्छन् । लामो समयको मेहनतपछि बाली पाक्ने बेला भएपछि किसानका लागि धान काट्ने र भित्र्याउने काम महत्त्वपूर्ण बन्ने गरेको छ । समयमै धान भित्र्याउन सके उत्पादन सुरक्षित राख्न र आगामी दिनका लागि खाद्यान्नको जोहो गर्न सहज हुने किसानको अपेक्षा छ ।

यद्यपि, धान भित्र्याउने समयमा मौसममा आउने परिवर्तनले किसानलाई चिन्तित बनाउने गरेको छ । धान काटिसकेपछि खेतमा सुकाउनुपर्ने र दाइँ गरेर अन्न छुट्याउनुपर्ने भएकाले वर्षा भएमा उत्पादनमा क्षति पुग्न सक्ने जोखिम रहन्छ । भिजेको धान समयमै सुकाउन नसक्दा अन्नको गुणस्तर घट्ने तथा भण्डारणमा समस्या आउन सक्ने भएकाले किसानले मौसमको अवस्थालाई ध्यान दिँदै कटानी र भण्डारणको काम गरिरहेका छन् ।

मौसम अनुकूल रहँदा धान काट्ने र भित्र्याउने काम छिटो सम्पन्न गर्न सकिने भएकाले किसानले उपलब्ध समयको सदुपयोग गरिरहेका छन् । खेतमा पाकेको धान लामो समय राख्दा मौसमका कारण क्षति हुन सक्ने भएकाले पनि किसानले बाली भित्र्याउने कामलाई प्राथमिकता दिएका छन् ।

बडादशैँपछि सुरु भएको धान भित्र्याउने चटारोले तनहुँका ग्रामीण बस्तीमा कृषि गतिविधि थप बढाएको छ । किसानका लागि यो समय वर्षभरि गरेको मेहनतको प्रतिफल प्राप्त गर्ने महत्त्वपूर्ण अवसर बनेको छ । समयमै धान भित्र्याएर सुरक्षित रूपमा भण्डारण गर्न सके आगामी वर्षका लागि खाद्यान्नको जोहो गर्न सहज हुने अपेक्षा किसानले गरेका छन् ।