मेघालय कोइलाखानी विष्फोट : नेपाली श्रमिकको मृत्युपछि उद्धार कार्य र सुरक्षा चुनौती बढ्दो

काठमाडौं । भारतको मेघालयस्थित पूर्वी जयन्तिया हिल्समा अवैध रूपमा सञ्चालन भएको कोइलाखानीमा भएको डाइनामाइट विष्फोटले नेपाली मजदूर समुदायमा ठूलो शोक छाएको छ । हालसम्म चार नेपालीको मृत्यु पुष्टि भइसकेको छ भने दर्जनौं अझै फसेको अनुमान छ ।

विष्फोटमा मृत्यु हुनेमा खोटाङका ५० वर्षीय रत्न राई, बराहपोखरी गाउँपालिका-१ सालघारीका २७ वर्षीय पूर्णबहादुर खपाङ्गी, २४ वर्षीय सुरेन्द्र खपाङ्गी र ३५ वर्षीय नरबहादुर खपाङ्गी छन् । राईको शव अस्पतालमा डढेको अवस्थामा फेला परेको थियो र आफन्तले पहिचान गरेका थिए ।

घाइतेमा बराहपोखरीकै ४६ वर्षीय कर्णबहादुर खपाङ्गी, ४० वर्षीय बमबहादुर खपाङ्गी र उदयपुर साउनेका ४० वर्षीय ललित मगर छन् । उनीहरू पुस ३ गते मात्र रोजगारको खोजीमा उक्त क्षेत्रमा पुगेका थिए ।

अवैध खानी सञ्चालनमा भएका कारण विष्फोटका जोखिम बढेका थिए । शक्तिशाली डाइनामाइटको प्रयोग र सुरक्षाको अभावले घटना अत्यन्तै जोखिमपूर्ण बनेको स्थानीय अधिकारीहरूले बताएका छन् ।

नेपाल सरकारका अनुसार परदेशमा रहेका नेपाली श्रमिकको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न आवश्यक पहल र सहयोगको खाँचो छ । मृतक र घाइतेको विवरण संकलन, उद्धार कार्य, घटनास्थल अनुगमन तथा परिवारलाई सूचना उपलब्ध गराउने कार्यमा नेपालको कूटनीतिक प्रयास जारी छ ।

स्थानीय अधिकारीहरूले घटनास्थलमा अझै फसेका मजदूरको खोजी तथा उद्धारमा केन्द्रित रहेको जनाएका छन् । यस किसिमका घटनाले विदेशमा काम गर्ने नेपाली श्रमिकको सुरक्षा, अवैध रोजगार व्यवस्थापन र सुरक्षा मापदण्डको कडाइ आवश्यक रहेको तथ्य उजागर गरेको छ ।

विशेषज्ञहरूले परदेशमा रोजगारी खोज्ने नेपाली श्रमिकको लागि सुरक्षात्मक उपाय, कानुनी मार्गदर्शन र सरकारी पहल आवश्यक रहेको बताएका छन् । आगामी दिनमा यस्ता जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा नेपाली श्रमिकको संरक्षण, दुर्घटना न्यूनीकरण र तत्काल उद्धार कार्य प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने चुनौती अझ बढेको छ ।